Gelişim evresinde olduğu kadar, iradeyi tekrar kazanma noktasında yaşam becerilerinin yanı sıra büyük ve ince motor becerilerinin, hobi, spor ve farklı uğraşların kazanımının önemi büyük. Bu yöntem, bağımlıları hayata kazandırmada da etkili bir terapi yöntemi olarak kullanılıyor. YEDAM Atölye de buna en iyi örnek.

Bir çocuğun hayata hazırlanmasında kendini kontrol edebilme, ifade edebilme, iradesini kullanabilme, hayır diyebilme, problemleri çözebilme, sorunlarla başa çıkabilme gibi yaşam becerilerinin yanı sıra hareket becerileri de önemli bir yapı taşıdır. Bu noktada büyük motor ve ince motor becerileri devreye girer. Büyük motor becerileri daha gözle görülür hareketler bütünüdür. Bebeğin gelişim çağında başını kaldırabilmesi, emekleyebilmesi, çocukluk döneminde dengesini sağlayabilmesi, yürümesi, koşması daha belirgin olduğu için büyük motor becerileri kapsamındadır. Aileler bu dönemleri çok iyi hatırlayabilir. Ama önemli olan bir beceri mekanizması bütünü olan ince motor gelişimine dair ebeveynlerin hatırında çok şey kaldığını söyleyemeyiz. İnce motor becerileri parmakları, elleri, kolları harekete geçiren becerilerdir. Nesneleri yakalamak, uzanmak, parmakla işaretlemek, kalem, makas gibi nesneleri tutabilmek bu beceri kapsamındadır. Bir çocukta ince motor gelişimi hâkimiyet anlamına da gelir. Bu becerilerdeki eksiklik, çocuğun kişisel, okul ve sosyal hayatında yapması gereken işleri yapamama, kendi işlerinde hâkimiyet kuramama, sahip çıkamama anlamında zayıflığı gösterir. Bu nedenle, bebeklikten çocukluk çağına geçiş evresinde çocukların şekillerle, yerlerine koyabilecekleri objelerle, yine el becerilerini geliştirecek oyuncaklarla sadece oyun anlamında değil, kendi geleceğini kurmaveeğitimaçısından sürekli uğraşıyor olması gerekir.

HOBİ VE UĞRAŞLAR KİŞİYİ HAYATA KAZANDIRIYOR

Yaşam becerileri yanı sıra, gelişim çağında veya herhangi bir psikolojik soruna karşı da el becerisi kazanımları büyük öneme sahip. Özellikle iradenin devre dışı kaldığı hastalık durumlarından, kişiyi tekrar hayata hazırlamada spor, hobi ve uğraşlarla motor hareketlerinin tekrar kazanımı uygulanan en etkili terapi yöntemlerinden biridir. Bağımlılık tedavisi kapsamında da bu tür terapi yöntemleri kullanılabilmektedir. Bağımlılık kişinin fiziksel, zihinsel kontrolünü elinden alıp, iradeyi zayıflatan bir beyin hastalığı türüdür. Bu hastalığa karşı da iradenin ve yaşamsal becerilerin tekrar kazandırılması adına tedavi gören bireyler çeşitli atölyeler kapsamında hem geliştirilir hem gözlemlenir. Bu tür beceri kazanımı çalışmaları sadece bağımlılıktan kurtulma da değil, korunmada da çok etkilidir. Zihni, bedeni ve zamanı yararlı ve geliştirici aktivitelere yönlendirmek boş zamanın dolmasını, başka herhangi bir zararlı alışkanlığa yönelimin engellenmesini sağlamaktadır.

MESLEKLE TERAPİ YÖNTEMİ: YEDAM ATÖLYE
Yeşilay’ın bağımlılıktan korunma ve kurtulma olarak ele aldığı yaşam ve fiziksel becerileri kazandırmaya yönelik geliştirmiş olduğu YEDAM Atölye de bu amaçla kuruldu. Alkol ve uyuşturucu bağımlılarına ve yakınlarına ücretsiz psiko-sosyal destek veren Yeşilay Danışmanlık Merkezi YEDAM kapsamında kurulan YEDAM Atölye, Türk kültürüne uygun, değerlere önem veren, aileyi ön plana çıkaran bir model olarak tasarlandı. Temel amaç, hedef kitleyi topluma kazandırırken meslek sahibi olmasını sağlamak ve bu süreci ailesi ile birlikte geçirmesine olanak tanımak.
Aile, birey ve toplumu merkezine alan model, yüzyıllardır kültürümüzde yer etmiş “ahilik” yaklaşımı ile çerçevelendirildi. Kardeşlik anlamına gelen ahilik geleneğinde, çırak ustasından (hamisinden) hem mesleki becerileri hem de meslek ahlâkını ve “iyi insan” olmayı öğrenir. YEDAM Atölye’de de birey rehabilitasyon sürecinde bir meslek icra edecek, ahiliğin ana temeli olan mesleki eğitim formasyonunu almaya başlayacak. Bu esnada birey topluluk içerisinde yaşayarak, kendi davranışlarını düzeltme ve geliştirme fırsatı da yakalayacak. Merkez içerisinde başlayan bu mesleki eğitim, kişinin rehabilitasyon süreci sonrasında gireceği iş yerindeki usta-çırak ilişkisi ile devam edecek. YEDAM Atölye, bireyin topluma en iyi şekilde katılımını hedefleyen YEDAM modelinin bir anlamda meslekle terapi adımı. Buradaki amaç bireyin hobi, mesleki beceri yeteneklerini geliştirerek bireylerin temiz kalmalarını sağlamak, toplumla sosyal uyumlarını artırmak, meslek edinmelerinde yardımcı olmak ve toplumda üreten konuma gelmelerini sağlamak. YEDAM Atölye kapsamında, zihinsel, sosyal ve fiziksel beceri kazanımını sağlayacak gastronomi, spor, oyuncak ve grafik tasarım olmak üzere 4 atölye kuruldu.

Bu atölyelerden YEDAM’dan destek almış ya da YEDAM’ın yönlendirdiği 16 yaş ve üzeri kişiler ücretsiz olarak faydalanabiliyor. Ayrıca atölye sırasında, bireylerin durum ve gelişimleri uzman psikologlar tarafından gözlemlenebiliyor.

HAREKETE GEÇ

Gelişim döneminde önemli olan büyük ve ince motor becerileri kazanımı ileride çocukların kendini kontrol edebilme, sorunla başa çıkabilme, harekete geçebilme, bağımlılıktan uzak durma noktasında çok önemli bir görevi bulunuyor. Çocuğun ve hatta yetişkinlerin bir hobi veya uğraşının olması, spor yapmasıyla yaşamın kaliteleşmesi tüm dünya uzmanların hemfikir olduğu bir konu. Hobi kazanmak ve kazandırmak zor değil, imkânlar da özellikle sivil toplum kuruluşlarının ve belediyelerinin hizmetleriyle her zaman için elverişli. Yeter ki harekete geçmesini bilelim. Sonrasında sizlere hayatınızın renkleneceğini vadediyoruz.

Bu yazı Yeşilay Dergisi Mart 2018 sayısında yayınlanmıştır.

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *