Mudanya… Yeşili ve masmavi denizi ile tam bir sahil kasabası… Havası ayrı güzel, toprağı ayrı bir bereketli… Bir de zeytin zamanında sarmaz mı tüm kasabayı bir zeytin kokusu, seveni büyülermiş gibi… İnsanın memleketi doğduğu yer değil doyduğu yerdir derler ya hani, işte Mudanya da benim memleketim. Büyüdüğüm, çocukluğumun, en güzel anılarımın geçtiği yer. Gelin bu eşsiz manzarası, havası, zeytini ve yemişi ile bu tatlı, küçük kasabayı hep beraber tanıyalım…

Mudanya, Türkiye’nin kuzeybatısında yer alan, Marmara Bölgesi’ndeki Bursa ilinin bir ilçesidir. Kuzeyinde Marmara Denizi’nin bir girintisi olan Gemlik Körfezi yer alır. Batıda Karacabey, güneyde Bursa, doğuda yine Bursa’nın ilçesi olan Gemlik ile komşudur.

Mudanya 28-29º doğu boylamları ile 40-41º kuzey enlemleri arasında yer alır. Bursa’ya 32 km. uzaklıkta olup 346 km2‘lik bir alan kaplar. Toplam nüfusu 31.029, kasaba nüfusu 10.606, nüfus yoğunluğu 90 kişi/km2‘dir. 1 bucağı ve 36 köyü vardır. Gemlik Körfezi’nin güney yüzünü kaplayan ve Bursa Ovası’nı denizden ayıran Mudanya Dağları, doğu-batı yönünde uzanır. Batıdan, Susurluk Çayı’nın denize döküldüğü yere kadar uzanan en yüksek tepe 600 metre yüksekliğindeki Karatepe’ye kadar erişir. Belli başlı akarsuyu Nilüfer Çayı’dır. Arazi engebeli bir yapıya sahiptir.

Mudanya’nın Tarihçesi

İlk adının Myrlea olarak bilinen Mudanya’nın tarihi milattan önce 7. yüzyıla dayanmaktadır. 12 İyon şehir devletinden olan gemlik ve Erdek’in de kurucusu Kolofonlular tarafından kurulmuştur. Zaman zaman işgale uğrayan şehir, Makedonya Hükümdarı 5. Filip (Philippos) tarafından yıkılmış ve yerine, Apameia adı ile yeni bir şehir inşa edilmiştir. Bu şehir de işgale uğramış ve imar edilerek Montania adını almıştır. Mudanya adının da buradan geldiği sanılmaktadır.

Mudanya,1321 yılında Orhan Bey tarafından fethedilerek Osmanlı topraklarına katılmıştır.

Mudanya Kasabası, Mondros Mütarekesi’nden sonra, önce İngiliz istilasına uğramıştır. Fakat Jandarma Onbaşısı Şükrü Çavuş’un İngiliz Deniz Piyadesi’nin çıkartma yaptığı iskelede İngiliz Ordusundan bir binbaşı ile bir eri öldürmesi üzerine bu işgal bir gün bile sürmemiştir. 25 Haziran 1920’de gerçekleşen bu olaydan 11 gün sonra İngiliz ordusunun yerini Yunanlılar almıştır. Düşman işgali altında 2 yıldan uzun süre kalan Mudanya, 12 Eylül 1922 günü Yunan işgalinden kurtulmuştur.

Türk Kurtuluş Savaşı’nı sona erdiren anlaşma 3-11 Ekim 1922 tarihleri arasında yapılan konferans sonucunda Mudanya’da imzalanmış ve Mudanya Mütarekesi adını almıştır.

Akdeniz İklimi

Mudanya’da yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı, Akdeniz iklimi hüküm sürer. Yükseltinin azlığı ve denizin etkisiyle kışın ılıklığı ve yaz mevsiminin fazla sıcak olmayışı belirgindir.

Ekonomisi

Zeytincilik, ilçe halkının birinci derecede gelir kaynağıdır. Bağcılık, sebze ve meyvecilik, ayçiçeği, soğan ve tahıl gibi diğer tarımsal faaliyetler, az miktarda da olsa yapılmaktadır.

İlçede iş hacminin birçoğunu ithalat-ihracat işlemleri oluşturmaktadır. İthalat, hem deniz hem de karayoluyla gelen sanayi mamullerinden; ihracat ise Bursa Organize Sanayi bölgesinde faaliyet gösteren sanayi kuruluşlarının ürettikleri mamullerden ve gemilerle yapılan maden cevheri ihracatından meydana gelmektedir.

Marmara Denizinin aşırı kirlenmesi sonucu balıkçılık sektöründe büyük gerileme olmuştur. Yaz mevsiminin serin geçmesi nedeniyle turizm sezonu pek uzun sürmemektedir. Yabancı turizmin yanında, özellikle başta Bursa olmak üzere çevre il ve ilçelerden gelenlerin oluşturduğu günübirlik yerli turizm faaliyetleri yapılmaktadır. Bunun yanında kendi yazlık evlerinde kalanların sayısı da hayli fazladır.

İlçenin en eski yerel gazetesi Mudanya’nın Sesi Gazetesidir ve halen yayın hayatını sürdürmektedir.

İlçeye bağlı Güzelyalı semtinde açılan modern terminalle hızlı feribot aracılığıyla İstanbul’a 75 dakikada ulaşmak mümkün olmaktadır.

Mudanya’nın Siyah İncisi

Aroması, lezzeti ve kalitesi ile dünyanın sayılı zeytinlerinden olan Mudanya zeytini, Mudanya’nın simgelerinden biridir. Denizle bütünleşen doğası, tarihteki önemi ile görülmeye değer yerlerden biri olan Mudanya’ya yolunuz düşerse mutlaka yöreye özgü zeytinlerin tadına bakmadan dönmeyin.

Mudanya tipi zeytin, dünyada tat ve aroma olarak ayrıcalıklı bir yere sahiptir. Mudanya zeytinini özel kılan ise; etli, iri, yanaklı ve bir bu kadar da küçük çekirdekli olmasıdır. Ayrıca bu yörede yetişen zeytinler, diğer bölgelerde yetişen zeytinlere nazaran çok daha lezzetlidir.

Zeytiniyle ünlü Mudanya, üretilen zeytinyağları ile de kendinden oldukça söz ettirir.  Rengi lezzeti ve yoğunluğu ile dikkat çeken zeytinyağları yörenin ekonomisinde önemli rol oynar.
Şifa deposu zeytini seçerken çekirdekleri küçük olanları almaya dikkat edin.  Zira zeytinin çekirdeği ne kadar küçük olursa kalitesi ve lezzeti de bir o kadar iyi olur.

Bu bölgeden elde edilen zeytin fidelerini her ne kadar Ege ve Akdeniz’e götürülüp orada da yetiştirilmeye çalışılmış olsa da fakat iklim nedeniyle Marmara’da ki ayrıcalıklı tadı ve zeytin özelliğini elde etmek mümkün olmamıştır.

İncir; Nam-ı Diğer Mudanya Yemişi

Mudanya’nın siyah ve yeşil inciri, yöre halkının zeytinden sonra gelen ikinci en önemli ürünü. Mudanya inciri Türkiye pazarında ve ihracatta önemli bir yer tuttuğu gibi Avrupa pazarının da gözdesi durumundadır.

Mudanya’nın hemen dibinde 5 kilometrelik mesafede olan özellikle Yörükali köyünün verimli topraklarında yetişen her şeye deva siyah incir nerede ise dolarla baş eder konumda bulunuyor. İncir piyasasının önemli bir bölümünü kapsayan ve nüfusu 650 olan Yörükali köyünde her incir hasadında 1000 tona yakın incir üretimi, dünyanın önemli ülkelerine de her yıl soğuk zincirle ihraç ediliyor. Bunun dışında Amerika’ya da gelecek yıl içerisinde 150 ton incir ihracatı başlayacaktır.

Beyaz ve siyah olarak kurutulup tüketilen incirin insan vücuduna da birçok faydası bulunuyor. İncir vitamin ve mineral çeşidi bakımından oldukça zengin bir besin deposudur; bağırsak iltihabı, boğaz ağrısı, bronşit, öksürük, kabızlık ve hemoroit hastalıkları gibi şikâyetleri de ortadan kaldırıyor.

Kış aylarında vücuda direnç katan incir, bünyesinde şeker, organik asitler, A, B1, B2, C gibi birçok vitaminleri barındırıyor. Ayrıca içerdiği yüksek oranlardaki protein, vitamin ve minerallerle hücrelerin yenilenmesini sağlayan bir besin olan incirin içeriğinde bulunan ‘benzaldehit ‘adlı madde sayesinde de kanserli hücrelerin büyümesi önleniyor ve bu nedenle de incirin bol bol tüketilmesi gerekiyor.

Tarihi ve Turistik Yerleri

Mudanya denizi ve yeşilliği ile ünlü bir kasabadır. Gerek Trilye (Zeytinbağı) ile gerekse de sahili ve piknik alanları ile özellikle yaz aylarında birçok kişiyi kendine çekmektedir. Bu nedenle Mudanya’ya bir tatil beldesi de diyebiliriz. Bunların yanı sıra eski ahşap evlerinin de bulunduğu Rum Mahallesi’ni gezdiğinize farklı bir mimari ile karşılaşacaksınız. İtalyan bir mühendis olan Piçiretu’nun planladığı mahallede evler o kadar iyi yapılmış ki, nereden baksanız denizi görebilirsiniz. Aynı şekilde başta “Mudanya Mütareke Evi” olmak üzere “Tahir Paşa Konağı” ve tarihi kiliselerin de bulunduğu Mudanya’da kıyı şeridindeki balık restaurantlarında balık yiyerek hoş bir hafta sonu geçirebilirisiniz.

Bu yazı Yeşilay Dergisi Haziran 2012 sayısında yer almıştır. 

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *